علت خونریزی بعد از رابطه جنسی چیست؟

خونریزی پس از نزدیکی می‌تواند ناشی از مشکلات مختلف در واژن، دهانه رحم (سرویکس) یا خود رحم باشد. شایع‌ترین دلایل این عارضه عبارتند از:

خشکی واژن

خشکی واژن یکی از رایج‌ترین علل لکه‌بینی و خونریزی خفیف پس از رابطه جنسی است. هنگامی که واژن به میزان کافی مرطوب نباشد، اصطکاک حین دخول می‌تواند باعث ایجاد خراش‌های ریز، سوزش و در نهایت خونریزی در دیواره واژن شود. این مشکل معمولاً در شرایط زیر رخ می‌دهد:
دوران یائسگی و کاهش هورمون استروژن
دوران شیردهی یا بعد از زایمان
استفاده از برخی داروها (مانند داروهای ضد حساسیت یا پیشگیری از بارداری)
پیش‌نوازی ناکافی پیش از شروع نزدیکی

التهاب یا عفونت واژن و دهانه رحم

عفونت‌ها می‌توانند بافت‌های داخلی واژن و دهانه رحم را به شدت حساس، ملتهب و مستعد خونریزی کنند. مهم‌ترین عفونت‌های مرتبط عبارتند از:
بیماری‌های التهابی لگن (PID)
عفونت‌های مقاربتی (STIs) مانند کلامیدیا، سوزاک و تبخال تناسلی
عفونت‌های قارچی یا واژینوز باکتریایی شدید

پولیپ دهانه رحم یا رحم

پولیپ‌ها توده‌های کوچک، خوش‌خیم (غیر سرطانی) و بسیار پرخروجی هستند که روی دهانه رحم یا در دیواره داخلی رحم رشد می‌کنند. این توده‌ها به دلیل بافت حساس و عروق خونی زیادی که دارند، با کوچک‌ترین ضربه یا اصطکاک در زمان نزدیکی دچار خونریزی می‌شوند.

زخم دهانه رحم (اکتروپیون سرویکس)

در این حالت، سلول‌های حساس بخش داخلی دهانه رحم به سمت بیرون رشد می‌کنند. این سلول‌ها بسیار ظریف‌تر از سلول‌های خارجی هستند و با تماس فیزیکی حین نزدیکی، به راحتی خونریزی می‌کنند. این حالت در زنان جوان، زنان باردار و افرادی که قرص‌های ضد بارداری مصرف می‌کنند شایع‌تر است.

آسیب‌های فیزیکی و رابطه جنسی خشن

گاهی اوقات علت خونریزی بسیار ساده است؛ رابطه جنسی خشن یا عدم آمادگی فیزیکی واژن می‌تواند باعث کشیدگی، پارگی‌های جزئی یا خراشیدگی در پوست حساس واژن شود.

تغییرات هورمونی و قاعدگی نامنظم

نزدیک شدن به زمان پریود، خونریزی‌های ناشی از اواخر دوره یا لکه‌بینی به دلیل مصرف نامنظم قرص‌های جلوگیری از بارداری می‌توانند با زمان نزدیکی همزمان شوند.

بیماری‌های جدی‌تر (سرطان دهانه رحم یا واژن)

اگرچه این علت نسبت به موارد دیگر شیوع کمتری دارد، اما خونریزی پس از نزدیکی یکی از علائم اصلی سرطان دهانه رحم (سرویکس) یا سرطان واژن است. این موضوع به ویژه در زنان یائسه باید با دقت زیادی بررسی شود.

برای تشخیص علت خونریزی بعد از نزدیکی، پزشک متخصص مراحل زیر را به صورت گام‌به‌گام انجام می‌دهد:

معاینه بالینی و شرح حال

بررسی شرح حال: پرسش درباره شدت خونریزی، دفعات تکرار، داروهای مصرفی و علائمی مانند درد.
معاینه لگنی: استفاده از اسپکولوم برای بررسی بصری واژن و دهانه رحم جهت شناسایی زخم، التهاب یا پولیپ.

تست‌های غربالگری و دهانه رحم

تست پاپ اسمیر: نمونه‌برداری از سلول‌های دهانه رحم برای بررسی تغییرات سلولی پیش‌سرطانی.
تست HPV: شناسایی تایپ‌های پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی که عامل اصلی سرطان دهانه رحم هستند.

بررسی‌های تخصصی بافت (در صورت نیاز)

کولپوسکوپی و بیوپسی: مشاهده دهانه رحم با بزرگ‌نمایی میکروسکوپی و نمونه‌برداری از بافت‌های مشکوک جهت ارسال به پاتولوژی.

آزمایش‌های عفونی

کشت ترشحات و آزمایش خون: بررسی وجود عفونت‌های قارچی، باکتریایی یا بیماری‌های مقاربتی (مانند کلامیدیا و سوزاک).

روش‌های تصویربرداری و بررسی داخلی رحم

سونوگرافی لگنی (واژینال): بررسی وضعیت رحم، تخمدان‌ها و تشخیص فیبروم یا پولیپ داخلی.
هیستروسکوپی: ورود دوربین باریک به داخل رحم برای مشاهده مستقیم و برداشتن پولیپ یا بافت‌های اضافی در صورت لزوم.

درمان این عارضه بر اساس علت دقیق آن انجام می‌شود و شامل موارد زیر است:
درمان خشکی واژن
روان‌کننده‌ها: استفاده از ژل‌های لوبریکانت بر پایه آب حین رابطه.
استروژن‌درمانی: تجویز استروژن موضعی (کرم یا شیاف) برای زنان یائسه.
درمان عفونت‌ها
دارودرمانی: مصرف آنتی‌بیوتیک یا داروهای ضدقارچ جهت درمان عفونت‌های واژینال و بیماری‌های مقاربتی.
درمان پولیپ و زخم دهانه رحم
برداشتن پولیپ: جراحی سرپایی و ساده برای خارج کردن پولیپ‌های خونریزی‌دهنده.
کوتریزاسیون (سوزاندن): درمان زخم‌ها یا بافت‌های حساس دهانه رحم در صورت نیاز.
درمان فیبروم رحمی
داروهای هورمونی: جهت کاهش سایز فیبروم یا کنترل خونریزی.
آمبولیزاسیون فیبروم رحمی (UFE): آمبولیزاسیون فیبروم رحمی یک روش کم‌تهاجمی که در آن با مسدود کردن رگ‌های تغذیه‌کننده فیبروم، باعث کوچک شدن و قطع خونریزی آن می‌شوند.
جراحی (میومکتومی یا هیسترکتومی): برای خارج کردن فیبروم یا رحم در موارد شدید.
تنظیم اختلالات هورمونی
اصلاح داروها: تنظیم یا تغییر قرص‌های پیشگیری از بارداری و درمان نوسانات هورمونی.
درمان ضایعات پیش‌سرطانی یا سرطانی
درمان‌های تخصصی: جراحی، پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی در صورت تشخیص سلول‌های سرطانی در دهانه رحم یا واژن.

خونریزی بعد از رابطه جنسی، هرچند اغلب به دلایل ساده‌ای مانند خشکی واژن، عفونت‌های شایع یا زخم‌های خفیف دهانه رحم رخ می‌دهد، اما نباید نادیده گرفته شود. تکرار این عارضه، شدید بودن آن یا بروز لکه‌بینی پس از دوران یائسگی، نیازمند ارزیابی دقیق پزشکی است. تشخیص به‌موقع با روش‌هایی چون پاپ‌اسمیر، سونوگرافی یا کولپوسکوپی، امکان انتخاب بهترین راهکار درمانی از جمله دارودرمانی، برداشتن پولیپ یا روش‌های نوین مانند آمبولیزاسیون فیبروم را فراهم می‌سازد. مراجعه به‌موقع به متخصص زنان، کلید حفظ سلامت باروری و پیشگیری از عوارض جدی است.
مرکز نمونه برداری یاس نیاوران به عنوان یکی از مراکز پیشرو در حوزه سلامت زنان، آماده ارائه خدمات دقیق تشخیصی به مراجعین است. این مرکز علاوه بر انجام انواع نمونه‌برداری‌های تخصصی و تست‌های غربالگری برای یافتن علت دقیق خونریزی، در زمینه تشخیص و درمان غیرجراحی توده‌های رحمی (مانند فیبروم‌ها) نیز فعالیت می‌کند. مراجعین می‌توانند با مراجعه به این مرکز، از راهکارهای درمانی نوین و کم‌تهاجمی بدون نیاز به جراحی‌های باز و سنگین بهره‌مند شوند.
جهت هماهنگی و دریافت نوبت در مرکز یاس نیاوران، می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت در سایت اقدام کرده یا با شماره تلفن 02126135170 تماس حاصل فرمایید.


منابع
ncbi.nlm.nih.gov
medparkhospital.com