آیا درد و ورم پا بعد از اسکلروتراپی می تواند طبیعی باشد؟

درد و تورم ساق پا بعد از اسکلروتراپی از شایع‌ترین واکنش‌های طبیعی بدن پس از انجام این روش درمانی محسوب می‌شود. روش تزریقی بستن رگ‌ها یکی از مؤثرترین و کم‌تهاجم‌ترین روش‌های درمان غیرجراحی واریس پا و رگ‌های عنکبوتی است که امروزه به ‌صورت سرپایی انجام می‌شود. در این روش پزشک با تزریق ماده‌ای خاص به نام اسکلروزانت (Sclerosing Agent) به داخل وریدهای واریسی کوچک باعث تحریک دیواره رگ و در نهایت مسدود و از بین رفتن تدریجی رگ‌های ناسالم می‌شود. پس از آن بدن به‌طور طبیعی این رگ‌ها را جذب کرده و جریان خون را به سمت وریدهای سالم هدایت می‌کند. فرایند درمان اگرچه بسیار مؤثر است اما در روزها یا هفته‌های ابتدایی ممکن است موجب بروز درد خفیف تورم احساس سنگینی یا کبودی در ساق پا شود. این علائم معمولاً موقتی بوده و بخشی از واکنش طبیعی بدن در روند ترمیم بافت‌های عروقی به‌شمار می‌روند. آگاهی از نحوه عملکرد مدت زمان بهبودی و رعایت مراقبت‌های پس از درمان نقش مهمی در کاهش ناراحتی و تسریع فرایند بهبود دارد.
در مرکز یاس نیاوران یکی از معتبرترین کلینیک درمان واریس در شمال تهران خدمات تشخیص و درمان غیرجراحی واریس با استفاده از پیشرفته‌ترین تجهیزات و توسط تیم پزشکی مجرب و متخصص ارائه می‌شود.

التهاب رگ : بدن به ماده تزریق‌شده واکنش نشان می‌دهد و التهاب ایجاد می‌شود که منجر به درد و تورم می‌گردد.
تجمع خون در رگ بسته‌شده : گاهی خون در رگ درمان‌شده باقی می‌ماند و باعث سفتی و درد موضعی می‌شود.
نوع ماده اسکلروزانت : برخی مواد قوی‌تر هستند و واکنش التهابی بیشتری ایجاد می‌کنند.
عدم استفاده صحیح از جوراب واریس : اگر بیمار طبق توصیه پزشک از جوراب واریس استفاده نکند تورم و درد افزایش می‌یابد.
فعالیت فیزیکی نامناسب : کم‌تحرکی یا فشار بیش‌ازحد به پاها می‌تواند علائم را تشدید کند.

واریس‌های سطحی و کوچک (۳ تا ۷ روز)

این رگ‌ها معمولاً با محلول‌های رقیق‌تر درمان می‌شوند. واکنش التهابی بدن محدود به ناحیه‌ای کوچک است بنابراین درد و تورم به سرعت و ظرف چند روز برطرف می‌شود. کبودی‌ها نیز معمولاً در این بازه محو می‌گردند.

واریس‌های بزرگ‌تر (۲ تا ۳ هفته)

رگ‌های با قطر بیشتر به ماده قوی‌تر یا حجم بیشتری از تزریق نیاز دارند. این امر باعث یک پاسخ التهابی قوی‌تر و گسترده‌تر در دیواره رگ می‌شود. در نتیجه تورم و درد ممکن است تا دو هفته ادامه یابد و به تدریج کاهش پیدا کند. در این موارد رگ درمان‌شده اغلب قبل از جذب نهایی سفت و برجسته به نظر می‌رسد که بخشی طبیعی از فرآیند بسته شدن رگ است.

سفتی رگ (تا چند ماه)

احساس یک نوار یا برآمدگی سفت در مسیر رگ درمان‌شده که به آن فیبروز می‌گویند می‌تواند هفته‌ها یا حتی ماه‌ها باقی بماند. این حالت معمولاً بدون درد است و نشان‌دهنده موفقیت‌آمیز بودن درمان است چرا که نشان می‌دهد رگ در حال جذب شدن توسط بدن است. این سفتی به مرور زمان نرم و محو می‌شود.

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر حتماً به پزشک مراجعه کنید:
درد شدید و رو به افزایش
تورم ناگهانی و یک‌طرفه ساق پا
قرمزی شدید همراه با گرمی پوست
تب و لرز
تنگی نفس یا درد قفسه سینه
ترشح یا عفونت در محل تزریق

پس از درمان ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کنید:
درد خفیف یا احساس سوزش در ساق پا: این احساس که اغلب شبیه به گزگز یا سوزن‌سوزن شدن است معمولاً ناشی از واکنش رگ به ماده تزریقی می‌باشد. این درد معمولاً کوتاه‌مدت است و طی چند ساعت تا یک روز اول به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد.
تورم جزئی در محل تزریق: تورم موضعی و محدود به ناحیه‌ای که تزریق انجام شده یک پاسخ التهابی طبیعی بدن برای شروع فرآیند بسته شدن رگ است. این تورم اغلب ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول برطرف می‌شود.
سفت شدن رگ درمان‌شده: ممکن است رگی که تحت درمان قرار گرفته به صورت یک نوار سفت یا طناب‌مانند زیر پوست لمس شود. این نشانه مثبتی است که نشان می‌دهد ماده اسکلروزانت در حال انجام وظیفه خود برای بستن و جمع کردن رگ است.
کبودی یا تغییر رنگ پوست: به دلیل حساسیت مویرگ‌های اطراف یا نفوذ مقدار بسیار کمی خون به بافت‌های مجاور در حین تزریق کبودی‌های کوچک و موقتی ایجاد می‌شود. این کبودی‌ها معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته جذب می‌شوند.
احساس کشیدگی یا فشار: برخی بیماران احساس غیرمعمول کشیدگی یا فشار در طول مسیر رگ درمان‌شده گزارش می‌کنند. این حس اغلب با کاهش تورم و بهبودی اولیه از بین می‌رود.
حساسیت به لمس: ناحیه تزریق ممکن است برای چند روز حساس باشد و لمس یا فشار مستقیم باعث ناراحتی شود. این حساسیت بخشی از فرآیند التهابی طبیعی بهبودی است.

استفاده از جوراب واریس

پوشیدن جوراب طبی فشاری یا جوراب واریس، یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین دستورالعمل‌های پس از اسکلروتراپی است. این جوراب‌ها با اعمال فشار ملایم و کنترل‌شده بر روی ساق پا، چندین عملکرد حیاتی انجام می‌دهند. فشار خارجی ایجاد شده توسط جوراب، از تجمع مایع در بافت‌های اطراف رگ‌های تزریق‌شده جلوگیری کرده و تورم را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد. این فشار همچنین از رگ‌های تحت درمان حمایت می‌کند، دیواره‌های آن‌ها را به هم نزدیک نگه می‌دارد و فرآیند چسبندگی و بسته شدن دائمی رگ را تسهیل می‌بخشد. معمولاً پزشک توصیه می‌کند که این جوراب‌ها به‌طور مداوم (حتی در شب) برای مدت ۷ تا ۱۴ روز پوشیده شوند. دقت در اندازه و سایز جوراب بسیار مهم است؛ جورابی که بیش از حد تنگ باشد می‌تواند گردش خون را مختل کند و جوراب گشاد نیز اثربخشی لازم را نخواهد داشت. پوشیدن صحیح جوراب واریس، کلید اصلی برای کنترل تورم و تسریع بهبودی است.

پیاده‌روی منظم

اگرچه ممکن است پس از تزریق احساس ناراحتی داشته باشید، اما استراحت مطلق و بی‌حرکتی می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد. پیاده‌روی منظم و ملایم، یک درمان طبیعی و بسیار مؤثر برای کاهش درد و تورم محسوب می‌شود. توصیه می‌شود روزانه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیاده‌روی آرام انجام دهید. مکانیسم اثر پیاده‌روی به این صورت است که انقباض عضلات ساق پا (که به آن پمپ عضلانی-وریدی می‌گویند) مانند یک تلمبه عمل کرده و خون را به سمت قلب بازمی‌گرداند. این عمل جریان خون را در رگ‌های عمقی افزایش داده و از رکود خون و تشکیل لخته (ترومبوز) جلوگیری می‌کند. همچنین، افزایش جریان خون باعث اکسیژن‌رسانی بهتر به بافت‌ها و دفع سریع‌تر مواد التهابی ناشی از تزریق می‌شود. نکته کلیدی این است که پیاده‌روی باید منظم و در عین حال بدون فشار و خستگی شدید باشد. از ایستادن یا نشستن طولانی‌مدت در یک جا خودداری کنید و هر ساعت چند دقیقه قدم بزنید تا گردش خون پاهایتان فعال بماند.

بالا نگه داشتن پاها

این یک تکنیک ساده اما فوق‌العاده قدرتمند برای مدیریت تورم پس از اسکلروتراپی است. قانون طلایی این است: هنگام استراحت، پاهای خود را بالاتر از سطح قلب قرار دهید. این کار با کمک نیروی جاذبه، بازگشت وریدی (برگشت خون از پاها به قلب) را تسهیل می‌کند. وقتی پاها در سطح پایین‌تری از قلب قرار دارند، خون و مایع لنفاوی باید بر نیروی جاذبه غلبه کنند تا به سمت بالا بازگردند که این امر می‌تواند منجر به احتقان، ورم و احساس سنگینی و درد شود. با بالا بردن پاها، جاذبه به عنوان متحد شما عمل کرده و به بازگشت سیالات کمک می‌کند. برای این کار می‌توانید در حالت درازکش، چند بالش زیر مچ پا و ساق پا (نه زیر زانو) قرار دهید. حتی هنگام نشستن روی مبل یا صندلی، استفاده از یک چهارپایه یا میز کوچک برای قرار دادن پاها می‌تواند مفید باشد. سعی کنید در روزهای اول پس از درمان، چندین بار در روز و هر بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه این کار را تکرار کنید. این روش به‌ویژه در پایان روز که تورم ممکن است بیشتر شود، بسیار آرامش‌بخش و مؤثر است.

کمپرس سرد

در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول پس از اسکلروتراپی، بدن شما در حال پاسخ التهابی به ماده تزریق‌شده (اسکلروزانت) است. این التهاب طبیعی است و بخشی از فرآیند درمان محسوب می‌شود، اما می‌تواند با درد، گرمی و تورم موضعی همراه باشد. استفاده از کمپرس سرد یک راهکار عالی برای مدیریت این علائم در مرحله حاد است. سرما باعث انقباض عروق خونی موضعی می‌شود، که این امر به کاهش جریان خون به ناحیه، کم کردن نشت مایع از رگ‌ها و در نتیجه کاهش تورم کمک می‌کند. همچنین، سرما انتقال سیگنال‌های درد از عصب‌ها به مغز را کند کرده و اثر بی‌حسی موضعی خفیفی ایجاد می‌کند. برای این کار یک کیسه یخ (یا یک بسته سبزیجات منجمد) را در یک حوله نازک بپیچید تا از تماس مستقیم یخ با پوست جلوگیری شود. آن را به‌آرامی روی ناحیه درمان‌شده قرار دهید. هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه کافی است و می‌توانید این کار را هر ۱ تا ۲ ساعت در صورت نیاز تکرار کنید. هرگز یخ را مستقیماً روی پوست نگذارید و برای مدت طولانی (بیش از ۲۰ دقیقه پشت سر هم) استفاده نکنید، زیرا می‌تواند به بافت پوست آسیب برساند. پس از ۴۸ ساعت اول، معمولاً نیازی به کمپرس سرد نیست و گرما (در صورت توصیه پزشک) ممکن است برای تسهیل جریان خون مفید باشد.

درد و تورم ساق پا بعد از روش تزریقی بستن رگ‌ها در بیشتر موارد کاملاً طبیعی و موقتی است و به‌عنوان بخشی از فرایند درمان شناخته می‌شود. این علائم معمولاً خفیف تا متوسط بوده و با رعایت مراقبت‌های ساده در مدت کوتاهی بهبود می‌یابند. با این حال آگاهی از علائم هشداردهنده اهمیت زیادی دارد در صورتی که با درد شدید، تورم غیرعادی، قرمزی گسترده یا علائم عمومی مانند تب مواجه شدید مراجعه به پزشک ضروری است.
مرکز نمونه برداری یاس نیاوران با بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین متدهای مدرن درمان واریس از جمله اسکلروتراپی، آر‌اف ابلیشن، مایکروویو ابلیشن (MWA) و آنژیوآمبولیزاسیون تلاش می‌کند درمانی ایمن مؤثر و متناسب با شرایط هر بیمار ارائه دهد و به نتایجی ماندگار و رضایت‌بخش دست یابد. برای دریافت نوبت می توانید از طریق دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تماس 02126135170 اقدام کنید.


منابع
hunterveinclinic.com.au
bestveintreatment.com